Omgaan met vervelende gedachten

We hebben allemaal van die stemmetjes in ons hoofd. Gedachten die je vertellen wat je wel en niet kunt, wat anderen waarschijnlijk van je vinden en waarom het verstandiger is om iets vooral níét te doen. Het vervelende is: als je zo’n stem maar vaak genoeg hoort, ga je hem vanzelf geloven.

Je hebt een goed idee. Eigenlijk zou je er graag iets mee willen doen. Je voelt enthousiasme en misschien een beetje gezonde spanning. En dan begint het.

Wie zit daar nou op te wachten? Anderen kunnen dit veel beter. Straks lukt het niet. Je bent helemaal niet goed genoeg.

En weg is je enthousiasme.

Of misschien wil je tijdens een vergadering iets zeggen, maar twijfel je net iets te lang. Tegen de tijd dat je hebt bedacht of jouw bijdrage wel slim genoeg is, heeft iemand anders het woord alweer genomen. Herkenbaar?

Een olifantenpaadje in je hoofd

Veel van die gedachten zijn niet gisteren ontstaan. Ze komen voort uit overtuigingen die je in de loop van je leven hebt ontwikkeld. Door wat je hebt meegemaakt, maar ook door wat je van anderen hebt meegekregen.

Misschien heb je geleerd dat je vooral niet te veel moet opvallen. Dat fouten maken niet goed is. Of dat je pas ergens aan moet beginnen als je zeker weet dat je het kunt. Zo kunnen overtuigingen ontstaan als: Ik ben niet goed genoeg. Anderen kunnen het beter. Ik moet het goed doen. Ik kan dit niet.

Ik vergelijk zulke overtuigingen graag met olifantenpaadjes. Je kent ze vast: zo’n paadje door het gras dat officieel helemaal geen pad is. Doordat er steeds mensen overheen lopen, ontstaat vanzelf een route. En hoe vaker die wordt gebruikt, hoe gemakkelijker het wordt om diezelfde weg te nemen.

Zo werkt het ook met onze gedachten. Als je vaak genoeg hebt gedacht dat je iets niet kunt, wordt dat een heel gemakkelijk paadje om automatisch weer te bewandelen.

Die stem probeert je te beschermen

We noemen ze niet voor niets belemmerende overtuigingen. Ze kunnen je behoorlijk tegenhouden. Toch wil ik je uitnodigen om er eens anders naar te kijken. Want dat vervelende stemmetje is niet per se je vijand. Vaak probeert het je juist te beschermen.

Doe maar niet, straks gaat het mis beschermt je tegen een mogelijke mislukking. Zeg dat nou maar niet, straks vinden ze je stom probeert afwijzing te voorkomen.

Zie die stem eens als een oude vriend. Eentje die het goed met je voorheeft en je voortdurend wil waarschuwen voor alles wat er mis zou kunnen gaan. Lief bedoeld. Maar je hoeft zijn advies niet altijd op te volgen.

Je hoeft niet met jezelf in gevecht

We proberen negatieve gedachten vaak weg te krijgen. Hou eens op. Ik moet niet zo onzeker zijn. Ik moet gewoon positiever denken.

Maar daarmee ga je eigenlijk het gevecht aan met jezelf. Wat gebeurt er als je het stemmetje gewoon even laat praten?

Ah ja, daar ben je weer. Je denkt dat ik dit niet kan. Ik snap het. Je probeert me te beschermen. Dank je wel. Maar ik ga het toch proberen.

Je hoeft die gedachte namelijk niet eerst kwijt te raken voordat je iets kunt doen.

Je mag hem meenemen.

Zelfvertrouwen betekent niet dat je nooit meer twijfelt. Je kunt onzeker zijn én toch je hand opsteken. Iets spannend vinden én toch die stap zetten. En iedere keer dat je dat doet, loop je een stukje over een ander paadje.

Geloof niet alles wat je denkt

Soms helpt het ook om je gedachten eens kritisch te onderzoeken. Want iets kan heel overtuigend klinken zonder dat het waar is.

Je kunt jezelf bijvoorbeeld vragen: Wie zegt dat eigenlijk? Wat is het bewijs dat ik dit niet kan? Wat is het ergste dat kan gebeuren? Hoe groot is de kans daarop? En helpt deze gedachte mij eigenlijk?

Misschien ontdek je dan dat ik kan dit niet eigenlijk betekent: Ik heb dit nog nooit gedaan en ik vind het spannend.

Dat is nogal een verschil.

Een nieuw olifantenpaadje ontstaat niet in één dag. Daarvoor zul je die nieuwe route vaker moeten nemen. En misschien is dat uiteindelijk wel waar zelfvertrouwen over gaat. Niet over nooit meer bang of onzeker zijn. En ook niet over dat stemmetje voorgoed het zwijgen opleggen. Maar over het herkennen als het er weer is, luisteren naar wat het je probeert te vertellen en vervolgens zelf beslissen welke kant je op loopt.

Welk oud olifantenpaadje bewandel jij nog regelmatig? En welke afslag zou je de volgende keer willen nemen? Houden jouw eigen gedachten je vaker tegen dan je lief is? Samen kunnen we onderzoeken welke overtuigingen daaronder zitten en hoe je daar anders mee om kunt gaan. Neem dan gerust contact met me op voor een vrijblijvende kennismaking.

Hartelijke groet,

Denise